Ženski fudbal u Istočnoj Evropi: Jedini region u kome igračice zarađuju manje od prosječne plate u državama

Ženski fudbal raste, ali ne raste svuda istim tempom.

Dok se na najrazvijenijim tržištima sve više govori o velikim ugovorima, punim stadionima, profesionalnim ligama i održivim karijerama, Istočna Evropa i dalje pokušava da napravi osnovu na kojoj bi takav sistem mogao da počiva.

Posebna analiza FIFPRO-a za ovaj region, urađena u okviru Global Employment Report 2026, obuhvatila je fudbalerke iz deset zemalja: Bugarske, Hrvatske, Kipra, Grčke, Mađarske, Litvanije, Crne Gore, Poljske, Rumunije i Slovačke.

Podaci pokazuju da je Istočna Evropa trenutno jedan od regiona u kojem se fudbalerke osjećaju najmanje sigurno – finansijski, ali i kada je riječ o njihovoj karijeri.

755 eura – prosječna plata

Prosječna mjesečna plata fudbalerke u Istočnoj Evropi iznosi 755 eura, a globalni prosjek je 2.237 eura.

Još ozbiljniji je podatak da je Istočna Evropa jedini region u kojem je prosječna plata fudbalerki niža od minimalne zarade u svim državama koje su obuhvaćene poređenjem.

FIFPRO procjenjuje da je prosječna fudbalska plata u regionu svega između 0,7 i 0,8 minimalne zarade.

To je možda i najprecizniji opis problema: fudbal može biti profesionalan po statusu, ali plata koju donosi profesionalna karijera još nije dovoljno visoka da bi takva karijera za većinu igračica bila finansijski sigurna.

Plata se ne prima cijele godine

Problem dodatno komplikuje činjenica da većina igračica nema prihod od kluba tokom svih 12 mjeseci.

Samo 28 odsto fudbalerki u Istočnoj Evropi koje primaju novac od kluba plaćeno je tokom cijele godine.

Na globalnom nivou taj procenat je 66 odsto.

To znači da veliki dio igračica svoju profesiju ne može posmatrati kao posao sa stabilnim godišnjim prihodom.

A upravo je stabilnost jedan od temelja profesionalnog sporta.

Najmanje sigurni ugovori

Slična je slika i kada je riječ o ugovorima.

Samo 28 odsto igračica u Istočnoj Evropi ima standardni individualni ugovor o radu – najmanje među svim regionima obuhvaćenim istraživanjem.

Istovremeno, region ima najveći udio neformalnih „amaterskih“ ugovora – 29 odsto.

Još je zanimljivije da čak 36 odsto igračica ne zna koju vrstu ugovora ima.

To govori da problem nije samo u tome koliko je ugovor dobar, već i da li igračica uopšte zna kakva prava iz njega proizlaze.

Koliko su igračice sigurne?

FIFPRO je igračicama postavio i direktno pitanje o sigurnosti zaposlenja.

Prosječna ocjena sigurnosti u klubu u Istočnoj Evropi iznosi samo 2,7 od pet.

To je najniži rezultat među svim analiziranim regionima.

Istočna Evropa je, zajedno sa Južnom Amerikom i Afrikom, region u kojem se igračice osjećaju najmanje sigurno kada razmišljaju o finansijama i budućnosti svoje karijere.

To je važan podatak jer pokazuje da problem nije samo u trenutnoj zaradi, već o osjećaju da fudbalska karijera nema dovoljno stabilnu osnovu.

Čak 65 odsto fudbalerki u Istočnoj Evropi nema penziju.

Na globalnom nivou taj procenat iznosi 42 odsto.

Profesionalizacija se ne završava ugovorom i platom.

Igračici su potrebni ljudi koji će brinuti o njenom zdravlju, oporavku, treningu i razvoju.

A upravo je nedostatak osoblja jedan od problema koji igračice prepoznaju.

U Evropi, uključujući Istočnu Evropu, između 53 i 54 odsto fudbalerki kaže da nema dovoljno osoblja u klubu.

To znači da profesionalni status često ne prati i profesionalna infrastruktura.

Premalo treninga – još jedan paradoks

Još jedan podatak posebno je zanimljiv.

Čak 21 odsto igračica u Istočnoj Evropi navodi „premalo treninga“ kao problem.

U trenutku kada se u najrazvijenijim ligama govori o preopterećenosti, oporavku i upravljanju minutažom, dio fudbalerki u Istočnoj Evropi još govori o suprotnom problemu – o tome da nema dovoljno treninga.

To je još jedan pokazatelj koliko je razvoj ženskog fudbala u Evropi neujednačen.

„Razlika u uslovima između Zapadne i Istočne Evrope gotovo je jednako velika kao razlika između Istočne Evrope i drugih konfederacija. S obzirom na to da su prosječne fudbalske zarade na istoku ispod nacionalne minimalne zarade, za većinu igračica, bez obzira na njihov talenat, profesionalni fudbal nije stvarna mogućnost ukoliko ne odu u inostranstvo.

Važno je da savezi i sindikati igrača zajednički rade na uspostavljanju minimalnog nivoa uslova koji bi predstavljao osnovu za održivi razvoj karijera fudbalerki. U suprotnom, region će nastaviti da zaostaje kada je riječ o kontinentalnim i međunarodnim takmičenjima“, kazao je David Terije, predsjednik FIFPRO Evropa.

ISTRAŽIVANJE – Gdje je danas ženski fudbal: Veliki rast, stara nesigurnost